Een
airconditioningsysteem bestaat vaak uit twee delen: een buitentoestel (zorgt
voor de warmteafvoer of -toevoer naar buiten) en een binnentoestel (verdeelt de
koude of warme lucht in het lokaal).
Men spreekt van een monoblok als deze twee delen in één toestel zitten, en van
een split als beide delen gescheiden zitten in een apart binnen- en buitenunit.
Airconditioners in warmtepomp-versie
Een omkeerbare of 'reversible' airconditioning kan niet alleen koelen maar ook
verwarmen. Met het warmtepomp- of zogenaamd "heatpump"-systeem is een
kamer energiezuinig te verwarmen.
Een warmtepomp onttrekt warmte uit de buitenlucht en waardeert deze op tot een
nuttig niveau. De warmte wordt niet opgewekt, maar verplaatst waardoor het een
energie-efficiënte manier van verwarmen is. Je kan een warmtepomp best
omschrijven als een omgekeerde airconditioning.
Mono- en multi-split
Vaak horen we bij airconditioning de termen mono-split en multi-split vallen.
Mono-split verwijst naar het geheel van een airconditioningsysteem, dat bestaat
uit één binnen- en één buiteneenheid. Deze toestellen vormen de basis van
elk airconditioningsysteem. Dit systeem is zeer geschikt voor klimaatregeling
van een beperkt aantal lokalen, zowel voor residentiële als commerciële
toepassingen. Split-binnenunits kunnen steeds worden gekoppeld in twin, double
twin of triple combinatie.
Meerdere binnenunits (tot 8)
die gekoppeld worden aan een buitenunit worden multi-splits genoemd. De
airconditioning kan per kamer geregeld worden. De multisplit airconditioners
bestaan in verschillende varianten en uitvoeringen. Voordeel van dit systeem is
dat je niet voor elke ruimte een buitenunit moeten voorzien.
Bij een multi-split systeem kan je verschillende modellen van binnenunits
combineren. Zo kan je steeds de ideale binnenunit selecteren voor de
desbetreffende ruimte. De buitenunits zelf zijn compact, stevig en zijn bestand
tegen weer en wind.
Waarom
airconditioning:
Mensen
voelen zich behaaglijk bij een bepaalde temperatuur en presteren ook beter. Een
constante temperatuur of vochtigheidsgraad doen wonderen. Bij stijgende
temperatuur daalt het prestatievermogen vaak. Een aantal voorbeelden:
Het comfortgevoel is een zeer
relatief begrip: zich goed voelen is afhankelijk van verschillende factoren
zoals kamertemperatuur, gemoedstoestand, luchtvochtigheid, luchtcirculatie,
luchtverversing, lawaai, stof en de temperatuur in de aanpalende ruimtes.
Aircotoestellen beïnvloeden de temperatuur (door te koelen of te verwarmen), de
luchtvochtigheid (bevochtigen en ontvochtigen) en de luchtverversing
(verluchten, ontluchten, luchtreiniging).
Temperatuur regelen
Airconditioning zorgt voor een ideale en draaglijke temperatuur. Wanneer het
buiten bijvoorbeeld 32°C is, mogen we van een comfortabel binnenklimaat spreken
als de binnentemperatuur 6 à 7°C lager ligt dan de buitentemperatuur.
Luchtvochtigheid
Vooral de relatieve luchtvochtigheid heeft een sterke impact op het comfort. Een
hoge vochtigheidsgraad doet ons transpireren. De temperatuurdaling veroorzaakt
door airconditioningapparaten gaat gepaard met een vermindering van de
vochtigheidsgraad van de lucht.
Ventilatie en circulatie
Airconditioning zorgt ook voor een gelijkmatige luchtverdeling. Een verfrissende
en gefilterde luchtstroom doet een aangenaam gevoel ontstaan. Het comfort is ook
afhankelijk van een lage luchtsnelheid die best tochtvrij is.
Misverstanden
over airconditioning:
Over
airconditioning doen heel wat misverstanden de ronde. Tijd dus om deze even de
wereld uit te helpen...
Van airco raak je verkouden of ziek
Je raakt niet verkouden van airconditioning maar door teveel luchtbeweging
(tocht) en een te groot temperatuurverschil tussen binnen en buiten. De
luchtbeweging is daarom best homogeen, wat met de huidige installatie van de
toestellen geen probleem meer is.
Airco's dragen bij tot de gezondheid door de verhoging van de luchtkwaliteit.
Veel van de toestellen zijn tegenwoordig uitgerust met luchtreinigingfilters en
andere speciale filters die bacteriën, virussen, pollen, rook en stof
tegenhouden en opnemen.
Airco is lelijk en staat in de weg
Dat geldt eigenlijk al lang niet meer. Steeds meer modellen hebben een mooi
design, zijn compact of vallen helemaal niet meer op in de ruimte. Het is ook
mogelijk de toestellen perfect in te bouwen in het plafond of zelfs achter de
wand.
Voor airco moet ik mijn hele woning openbreken
De dunne koelleidingen van bv. splitsystemen kunnen in de wanden of het plafond
worden weggewerkt. Individuele systemen zijn makkelijk en snel te installeren.
Er zijn tevens mobiele airconditioners verkrijgbaar die in verschillende ruimtes
kunnen gebruikt worden.
Airco kan je alleen in de zomer gebruiken
Niets is minder waar. Airco's kunnen ook lucht zuiveren, ontvochtigen en/of
verversen. En ze kunnen trouwens niet enkel koelen, maar ook verwarmen. Heerlijk
fris in de zomer, aangenaam warm tijdens de winter.
Airco is duur
Vandaag zijn er toestellen in alle geuren en kleuren en voor ieders budget: van
mobiele airconditioners tot split units voor kleine en grotere ruimtes. Dankzij
het verhoogde rendement (bv. beter prestatievermogen van het personeel in
kantoren) haalt u de kosten voor de aankoop er zo uit.
Airco is in onze streken niet
nodig
De voorbije zomers waren in Nederland heet met piekdagen boven de 30°C.
Bovendien is airco bijzonder nuttig in bepaalde ruimtes zoals computerlokalen of
waar veel volk bijeen komt zoals dancings, ...
Een kleine extra investering in een warmtepomp, zorgt ervoor dat u niet alleen
kan koelen maar ook de rest van het jaar kan verwarmen.
Airco maakt veel lawaai
De toestellen hebben een grote technologische vooruitgang gemaakt. De apparaten
zijn vervaardigd volgens Europese comfortnormen: fluisterstil voor de kleinere
vermogens zodat ze toepasbaar zijn in slaapkamer, bureel of leefruimte.
Inbouwmodellen kunnen zelfs niet-hoorbaar worden geconcipieerd.
Bij de split-systemen staat de buitenunit in voor het zware werk. De binnenunit
conditioneert zo op een stille manier de binnenlucht
Bereken
het nodige koelvermogen:
De
keuze van het vermogen van het apparaat is afhankelijk van de specifieke
kenmerken van het lokaal (ligging, bouwwijze, blootstelling aan zon, aantal
personen) en moet voor elke ruimte apart bepaald worden.
Er is een eenvoudige vuistregel die je kan hanteren. Voor het koelen van een
ruimte heb je zo'n 45 Watt koelvermogen per kubieke meter nodig.
Bijvoorbeeld: een ruimte van 5 meter op 4,5 meter breed met een hoogte van 2,5
meter heeft een kamervolume van 56,25 kubieke meter. Vermenigvuldig dit getal
vervolgens met 45. Je hebt dus een airconditioner van 1687 tot 2250 Watt
nodig.
Het
koelvermogen wordt ook gemeten in BTU/uur (British Thermal Units). 1 Watt is
daarbij gelijk aan 3,4121 BTU.
Andere factoren
Elke ruimte is echter verschillend. Een zolder heeft meer koelvermogen nodig dan
een kelder. Nog een heleboel andere factoren hebben een invloed op de keuze voor
de juiste airconditioner. Zij bepalen of je al dan niet een airconditioner met
een hoger koelvermogen moet kopen:
|
|
Aantal personen aanwezig
in de ruimte en het werk dat ze verrichten (150 à 650 Watt per persoon)
|
|
|
Oriëntatie van de
vensters: de oriëntatie (bijvoorbeeld een zuidelijke ligging) van de
ruimte heeft een belangrijke invloed op de berekening van het
koelvermogen. De stralingswarmte (in Watt) door een venstervlak verschilt
naargelang de windrichting. Zo heeft een zuidelijke ligging de meeste
stralingswarmte rond de middag.
|
|
|
Soort beglazing: zijn de
ramen van enkel of dubbel glas. Is het zonnewerend of reflecterend glas?
|
|
|
Zonnewering: een
zonnewering levert een aanzienlijke bijdrage aan de stralingsvermindering.
Een zonnestore of zonnescherm buiten, vermindert de warmtepenetratie met
75%, zonneblinden, rolluiken of gordijnen verminderen de straling met 35%
|
|
|
Oppervlakte van kamer en
de onderdelen zoals deur, vloer, ramen, plafond. Ook de kleur is van
belang. Donker metselwerk zal meer warmte absorberen dan witgeverfde
gevels die zonlicht weerkaatsen.
|
|
|
Warmtebronnen of hoeveel
elektrische apparaten bevinden zich in de kamer?
|
|
|
Aantal ramen en deuren in
de ruimte
|
|
|
Dak en plafonds: hoe zijn
ze geïsoleerd en is er een verdieping of plat dak erboven?
|
Ventilatie: Natuurlijke
luchtverversing (1x volume/uur x 6) of geforceerde ventilatie (m³/uur x 6)?
Het energielabel bij airconditioning:
Sinds
1 januari 2003 zou normaal gezien een nieuwe Europese richtlijn in voege treden,
maar deze is echter uitgesteld tot eind 2003, begin 2004. De regel is van
toepassing op 'huishoudelijke' airco-toestellen op basis van lucht-lucht of
lucht-water met een koelcapaciteit kleiner dan of gelijk aan 12 kW.
Het labelen van airconditioners voor thuisgebruik zal (voorlopig dus) niet
kunnen doorgaan zoals gepland. De verplichting voor de fabrikanten is opgeschort
tot er een geharmoniseerde standaard voor metingen officieel is gepubliceerd.
Deze wordt pas tegen het einde van 2003 of begin 2004 verwacht. Het labelen op
vrijwillige basis door de fabrikanten, zoals door de CECED is voorgesteld, werd
niet aangenomen door Europa, daar dit de marktwerking zou kunnen verstoren.
Dankzij het energielabel zal de gebruiker een duidelijk beeld krijgen van de
energiebesparende mogelijkheden van de verschillende toestellen.
Het gaat in het bijzonder om toestellen uit de categorie Mono- en Multi-Split,
packaged en mobiele toestellen. Het gaat om modellen die enkel koelen of koelen
én verwarmen.
Bij toestellen met een warmtepomp is er een extra vermelding van de
warmtecapaciteit en classificatie.
Wat staat er zoal op het etiket?
